Korte geschiedenis en achtergronden van American Kenpo
De beoefening van American Kenpo in Nederland en België is van recente datum. Het werd in beide landen vanaf 1980 geïntroduceerd door Kenpoleraar Hans Hesselmann. Hij was o.a. student van de Amerikaanse grootmeester Edmund K. Parker, die in 1990 op het eiland Hawaii overleed. Vanuit Japans (Chinese) achtergrond ontwikkelde Ed Parker zijn American Kenpo als 'eclectisch' systeem. Dat wil zeggen dat hij uit bestaande denkvormen, werkwijzen, stijlen of motieven koos wat het meest effectief was. Zijn eigen genialiteit lag vervolgens in het opbouwen van een uniek Kenpo-systeem dat thans wereldwijd wordt beoefend en vele afsplitsingen kent. Zo zijn er ook mensen geweest die naar het voorbeeld van Ed Parker hun eigen Kenpo-vorm hebben opgezet. In de Verenigde Staten ging de beoefening van Chinese vechtkunstvormen vooraf aan de introductie naar buiten toe van het Japanse Karate van Okinawa in 1927 door meester Kensu Yabu. Op het eiland Hawaii begon dat rond 1840 toen Chinese immigranten massaal naar de U.S.A. kwamen om te werken als 'koelie', loonslaaf, op suikerplantages en in de goudmijnen van Californië. Ze werden beschouwd als 'vee' en mochten beslist niet huwen met de inheemse bevolking. Met hun komst kwamen ook hun gebruiken mee waaronder vele vormen van vechtkunst, onder de verzamelnamen Ch'uan-shu of Ch'uan-fa, termen die later aangeduid werden met het algemene woord Kung Fu dan wel Shaolin Kung Fu. De beoefening daarvan bleef strikt binnen de Chinese gemeenschap, waar de zogenaamde 'Tong' veel voor het zeggen hadden. Deze 'Tong' zijn vergelijkbaar met de ons meer bekende mafiagroepen. Daarbinnen was onderling veel strijd en de Tongoorlogen van die tijd werden berucht. Dat leidde ertoe dat er nog al wat Chinese vechtkunstmeesters legaal en ook illegaal, naar de U.S.A. kwamen om op te treden als 'beschermer'. Steeds meer Chinezen wisten zich echter het Amerikaanse staatsburgerschap te verwerven en aan de Tongoorlogen kwam een einde. Toch bleef vechtkunstbeoefening strikt onder de Chinezen om te voorkomen dat illegaal verblijvende meesters op transport werden gesteld naar China.
De invloed uit Japan
Op 7 december 1941 bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, kwam Kenpo officieel naar buiten. Masayoshi Mitose, geboren te Kona Hawaii op 30 december 1915, deed die stap. Daarvoor zou hij tussen 1920 en 1937 training hebben ondergaan op Kyushu, Japan, in de Shaka-In tempel bij Grootmeester Sakuhi Yoshida. Deze tempel werd tussen 799 en 804 gebouwd op de berg Kinkai bij het dorp Izumi in de provincie Yatsushiro. Het Kenpo dat Dr. Mitose daar geleerd zou hebben werd ong. 700 jaar eerder vanuit China naar Japan overgebracht door de Yoshida clan. De Yoshida's waren eeuwenlang vooraanstaande Samurai. Wie ooit de film of tv-serie Shogun zag heeft met de Yoshida kennis kunnen maken.
Kenpo werd ingevoerd op Hawaii rond de eeuwwisseling toen een Grootmeester in Kenpo, Kiyoka Yoshida, door haar familie naar deze eilanden werd gestuurd om te trouwen met Otokichi Mitose, die de vader werd van Masayoshi Mitose.Toen Mitose 3 jaar werd zou hij door zijn moeder teruggezonden zijn naar Japan om daar het familiesysteem te leren. Dr. Mitose heeft altijd geclaimd dat zijn familiesysteem afkomstig was uit China en dat hij de 21ste hoofdmeester werd van Kosho Ryu Kenpo of 'Oude Pijnboom Stijl'. Dr. Mitose's Kenpo is géén Okinawa Karate.
Op Okinawa ontwikkelde zich ook stijlen die direct beinvloed werden door methodieken vanuit China en aldus ontstonden er Okinawa Kenpo vormen. Frappant is de geschiedenis van Choki Motobu, meester in Karate-Kenpo, afkomstig van Okinawa, die in 1932 naar Hawaii kwam om in het strijdperk te treden tegen een beruchte Hawaiiaanse vechter. Gezien zijn reputatie weigerde de immigratiedienst hem een visum en kon hij direct weer terug naar Okinawa. Choki Motobu is de schrijver van het boekje Okinawa Kenpo-Karate Jutsu, dat verscheen op 2 mei 1926. Er zou een familieconnectie bestaan tussen de Mutobu's en de Yoshida's en daarom wordt Choki Mutobu nog al eens genoemd in verband met de ontwikkelingen van Kenpo naar het Westen toe. Dit verband is echter onduidelijk en verdient nader onderzoek.
In zijn boek Infinite Insights into Kenpo deel 1, geeft Ed Parker aan dat Dr. Mitose toen hij ging lesgeven zijn kunst Kenpo Ju Jutsu noemde. Daarmee ontdekte hij dat termen nogal eens verwisseld werden of met elkaar in verband gebracht om duidelijkheid te scheppen naar het publiek. Meester Choki Motobu gebruikte het woord Kenpo kennelijk om anderen te informeren dat Karate een vorm was die werd afgeleid vanuit het Chinese Kenpo. Als bewoner van Okinawa heeft hij de vele invloeden vanuit China op dat eiland mede geïnterpreteerd.
James Mitose
De invloed uit China
Toen Dr. Mitose terugkeerde vanuit Japan naar Hawaii, kende niemand de term Kenpo. Ju Jutsu was toen al wel bekend. Om die reden werd aan de term Kenpo het woord Ju Jutsu toegevoegd. Datzelfde gebeurde toen Karate naar buiten werd gebracht door de Japanners. De term Kenpo werd door het publiek niet begrepen, maar Kenpo Karate wel. Kenpo kent weliswaar elementen van Ju Jutsu en Karate, maar is een kunst op zichzelf.
Naast Dr. Mitose, geboren uit een Japanse familie, dient nog een Kenpo meester genoemd te worden die diepgaande invloed heeft gehad en dat is Prof. Kwai Sun Chow. Hij overleed in september 1987 op de leeftijd van 73 jaar en liet de wereld zijn Chinese Kara Ho Kenpo na, dat in de U.S.A. veelvuldig wordt beoefend met aan het hoofd Chow's opvolger grootmeester Samuel Alama Kuoha.
Prof. Chow was van Chinese afkomst en leefde op Hawaii. Hij was een vechtersbaas van de harde soort en studeerde bij Dr. Mitose. De beginselen van het ware American Kenpo ontstonden bij Chow. Ed Parker, die slechts kort in de leer was bij Prof. Chow werkte dat wat hij ervan wist verder uit, voegde er een eigen visie aan toe en ontwikkelde door de jaren heen het systeem dat wij nu kennen en beoefenen in de hele wereld.
Prof. Kwai Sun Chow
Ed Parker schreef het volgende over Prof. Chow:
'Adriano en Joe Emperado waren senior-studenten op het moment dat ik als student werd geaccepteerd door Prof. Chow. Zij waren de eerste zwarte banden in zijn training en ik keek naar hen op met afgunst en respect. Kort daarna openden de gebroeders Emperado hun eigen school in Honolulu, waar ik altijd als vriend werd ontvangen. Na de dood van Joe vormde Adriano Emperado zijn Kajukenbo-systeem. Kajukenbo is een voortbrengsel van het Kenpo Karate systeem van Prof. Chow en werd aangevuld met mogelijkheden uit Judo en boksen. Zo zijn er velen geweest die hun eigen weg gingen en met het grootste respect voor Chow's kunnen. Zijn gestalte was dan wel klein, maar hij was snel, precies en heel sterk. Hij verspilde nooit enige beweging. Ook overdreef hij nooit zijn defensieve bewegingen. Hij liet zijn tegenstander op een haar na missen en dan was het met hem gedaan. Hij maakte vaak niet eens gebruik van zijn handen om te blokkeren - alleen een kleine beweging, een misser en boem!!! Hij zat direct op je vitale punten. Hij was goed en ik wilde zoveel mogelijk van hem leren. Ik volgde hem, ondervroeg hem, zat hem op zijn nek en het loonde. Hij verklaarde alles wat hij wist en benadrukte de noodzaak voor aanpassingen en toevoegingen. Hij gaf mij de 'Master Keys' tot bewegen en dat bracht mij tot het punt dat ik zelf een creatieve vernieuwer werd, die het geheel mocht gaan aanpassen aan dat wat in deze tijd verwacht mag worden van een praktisch benutbaar weerbaarheids-systeem'.
Van Prof. Chow wordt gezegd dat hij de beginselen van Chinees Shaolin Kung Fu leerde van zijn vader. Andere bronnen beweren dat de vader van Prof. Chow nooit ook maar iets uitstaande had met Chinees Kung Fu en dat Chow, een fikse vechtersbaas, uitsluitend in de leer is geweest bij James Mitose en van daaruit zijn eigen Kara Ho Kenpo ontwikkelde. Andere Chinese invloeden in het American Kenpo van Ed Parker zijn afkomstig van de Chinese Kung Fu meester Wing Woo, een zeer gerespecteerde leraar uit San Francisco, met wie Parker in 1961- 1962 samenwerkte.
Edmund 'Kealoha' Parker, vader van American Kenpo
In september 1956 opende Ed Parker de eerste professionele Amerikaanse Kenpo Studio. Hollywood en dus de filmindustrie besprong hem, niet alleen voor de training van beroemdheden, maar ook voor het leveren van bescherming. In 1959 dacht Ed Parker dat de tijd rijp was om zijn leermeester Prof. Chow naar Amerika te halen en met hem een keten van Kenpo scholen op te zetten. Hij vloog naar Hawaii en herinnerde Prof. Chow aan hun gezamenlijke plan. 'Hij gaf mij zijn zegen. Ik zou het zonder hem moeten doen - zonder zijn hulp en helemaal alleen. Mijn hart zonk me in de schoen. Daarop had ik niet gerekend. Prof. Chow, een verlegen man, vond dat hij zich niet zo goed zou kunnen aanpassen in een nieuwe omgeving. Hij bleef liever waar hij was en wenste mij succes'. Deze regels werden door Ed Parker geschreven in zijn boek Infinite Insights Into Kenpo deel 1.
Edmund 'Kealoha' Parker
Ed Parker begon aan de verdere ontwikkeling van een systeem dat vele prominenten trok uit de glamourwereld. De meest beroemde daarvan waren o.a. de Koning van de Rock en Roll Elvis Presley en de legendarische Bruce Lee.
Elvis Presley maakte in 1960 zijn film 'Wild in the Country' en verbleef in het Beverly Wilshire Hotel in Beverly Hills. Ed Parker gaf daar een demonstratie en Elvis was er onder de toeschouwers. Ed Parker schreef;
'Mijn demonstratie voelde bijzonder. Energie vloeide met een intensiteit alsof er een op leven-en-dood gevecht plaatsvond. Terwijl ik demonstreerde wist ik niet dat Elvis naar mij keek totdat hij na de demonstratie naar mij toe kwam. Hij zei: 'Ik weet niet of u van mij gehoord heeft, maar mijn naam is Elvis Presley'. Ik was onder de indruk. Elvis nam niet aan dat gewoon iedereen hem kende. Zijn bescheidenheid was echt.'
Wat Ed Parker voor Elvis Presley gedaan heeft plus alle ander prominenten in de filmindustrie en voor de ontwikkeling van de Amerikaanse Karatescene was van groot belang, maar verdient nader uitdieping in andere publicaties. Hier volstaat dat hij de 'Wizzard of Motion' werd genoemd en de 'Vader' van het Amerikaanse Karate. Daarmee mag gezegd worden dat hij enorme invloed heeft gehad op die ontwikkelingen en vaak buiten zijn eigen belang om, anderen hielp in hun ontwikkeling. Zijn enorme kennis legde hij vast in vele boeken, handleidingen en video's.
Het American Kenpo Systeem - Algemeen
De oorsprong daarvan lag dus bij Prof. Chow, met invloeden van Dr. Mitose en mogelijk met die van meester Wing Woo. Ed Parker ontwierp uiteindelijk het American Kenpo systeem dat wereldwijd beoefend wordt. Vanuit zijn visie deden derden eveneens een gooi naar eigen 'roem'. Parker heeft zelfs velen daarbij geholpen. Zo kennen we het Tracy-systeem van American Kenpo. Al Tracy is daarvan nog steeds de leider. Hij was samen met zijn broer langere tijd student van Ed Parker en legde veel vast van wat toen in de 50-er jaren door Ed Parker werd doorgegeven in geschrift en op 8 mm. film. Tracy's American Kenpo heeft meer dan 1000 scholen in de wereld en Kenpo-leraar Hans Hesselmann onderhoudt ook met deze organisatie nog steeds contacten. Het Kosho Shorei Kenpo van Dr. Mitose heeft vele aanhangers in de U.S.A. en enkele landen daarbuiten. De Amerikaan Bruce Juchnick zou de laatste volgeling geweest zijn van Dr. Mitose voordat hij stierf en hij zou de grootmeestergraad van hem gekregen hebben. Daarover bestaat echter onduidelijkheid. Dr. Mitose heeft een zoon, Thomas B. Mitose, die een deel van "The Original Art of Kenpo Kosho Shorei" vastlegde op videotape en wie anders dan zijn zoon zou de titel van grootmeester geërfd hebben?
Voor nader onderzoek en uit belangstelling heeft Hans Hesselmann ook contacten met de Sei Koshu Shorei Kai in Amerika. Het Kara Ho Kenpo van Prof. Chow geniet eveneens grote navolging en daarnaast zijn er de vele 'stijlen' van anderen, die afgeleid van Ed Parker, zich Shaolin Kenpo noemen. De internationale/wereldorganisatie is de International Kenpo Karate Association (I.K.K.A.), die na Ed Parker's overlijden werd voortgezet door zijn familie. Edmund 'Kealoha' (die men liefheeft) Parker is voor American Kenpo het grote fenomeen geweest en door zijn nalatenschap d.m.v. zijn boeken kunnen alle studenten in de vechtkunst profiteren. Wat hij beschreef gaat niet alleen over zijn Kenpo-kunst, maar geeft belangrijke informatie aan alle andere vechtkunst-beoefenaars die meer willen halen uit hun kunst. Parker dacht 'universeel' voor alle mensen in de vechtkunst ongeacht hun stijl. Dat is de reden waarom Kenpo-leraar Hans Hesselmann in 1980 vanuit het Nederlandse Shaolin Kenpo overstapte naar het systeem van Ed Parker. Universeel ofwel constant blijven leren sprak hem aan. Op de linkermouw van de Kenpo kimono van deze richting ziet men het embleem dat 'Universal Pattern' genoemd wordt. In zijn boek 'Infinite Insights into Kenpo' deel 4 geeft Parker daarvan een omschrijving die passend blijkt te zijn voor alle vechtkunstbeoefenaars. Onder ons vechtkunstenaars zijn er velen die strikt hun traditie wensen te volgen. Daarmee is niets mis, maar........................... In zijn boek 'The Zen of Kenpo' schrijft Parker daarover het volgende:
Na de dood van Ed Parker in 1990 claimden vele Amerikanen niet alleen een hogere zwarte bandgraad, maar tevens de 'ultieme' kennis te bezitten van deze man. Wie vanaf 1994 de Amerikaanse vechtsportbladen leest ziet kolommen met videobanden van personen die zich profileren als de echte 'meesters' in Ed Parker's kunst. Ongetwijfeld zal het zo zijn dat door die video's 'vreemden', ook in onze landen, zullen claimen dat zij training hadden in dat wat Ed Parker doorgaf. Zijn Nederlandse student Hans Hesselmann wil niet verder gaan dan te verklaren, dat hij de enige Nederlander was die daadwerkelijk enige kennis verwierf van Ed Parker zelf gedurende trainingssessies in Europa en de U.S.A. tussen 1980 en 1984 en in Long Beach in 1982 tijdens de 19e International Karate Championships & Pro Am, zijn door Ed Parker ondertekende Dan-graad ontving. Hij nam toen deel aan deze kampioenschappen samen met de Duitse leraar Christian Springer in de categorie 'Zelfverdedigingstechnieken' en wist toen in een veld van ruim 600 deelnemers door te dringen tot de vijfde plaats. Ter vergelijk: In totaal namen gedurende 2 wedstrijddagen over de 3000 beoefenaars deel aan deze spelen, aantallen die in Nederland nimmer vertoond zijn. In 1994, ruim 12 jaar later, waren Marco Jansen en Sander da Silva, weer de eerste Nederlanders die deelnamen aan de Wereldkampioenschappen te Long Beach en op wereldniveau hun kunnen toonden. Vanaf dat jaar wordt door Nederlanders ieder jaar aan Europese- en wereldkampioen- schappen deelgenomen. Op Europees niveau worden jaarlijks kampioenen afgeleverd. Hesselmann, wordt vermeld in het boek 'Memories of Ed Parker' geschreven door zijn echtgenote Leilani Parker, in het hoofdstuk 'Kenpo goes International' , op pagina's 59 en 60. Het boek verscheen in 1997.
American Kenpo Karate in Nederland
American Kenpo werd vanaf 1982 ondergebracht bij de International Kenpo Karate Association. Na het overlijden van Senior Grandmaster Ed Parker op 15 december 1990 kwam de leiding van de Associatie in handen van zijn echtgenote Leilani Parker. In 2007 overleed ook zij en werd er internationaal verder gewerkt onder de naam International Kenpo Karate Alliance. De IKKAlliance Nederland is een van de erkende stijlgroepen binnen de Kenpo Associatie Nederland ( KAN). De KAN is aangesloten bij de Federatie Oosterse Gevechtskunsten en daarmee geniet ons Kenpo Karate erkenning tot bij de NOC*NSF.
Ed Parker en Hans Hesselmann
American Kenpo wordt, vandaag de dag, in de volgende Europese landen beoefend:
Buiten Europa wordt American Kenpo beoefend in: